کد خبر: ۳۷۷۲۸
تاریخ انتشار: ۲۰ شهريور ۱۴۰۱ - ۱۳:۵۲
امنیت انرژی به ارتباط میان امنیت ملی یک کشور و دسترسی آن به منابع انرژی اطلاق می‌شود. از دید مصرف‌کنندگان، امنیت انرژی به معنای دسترسی آسان و بدون خطر به منابع است.
رحمن پورزیست بوم/ سپیده رحمن‌پور*: امنیت انرژی به ارتباط میان امنیت ملی یک کشور و دسترسی آن به منابع انرژی اطلاق می‌شود. از دید مصرف‌کنندگان، امنیت انرژی به معنای دسترسی آسان و بدون خطر به منابع است. این بعد از امنیت پس از بحران‌های نفتی ۱۹۷۰ در صدر سیاست‌های انرژی کشورها قرار گرفت. زمانی که کشورها در یافتند ناتوانی و تفاوت در تولید و دسترسی به انرژی، آنها را آسیب‌پذیر می‌سازد. پس از گسترش آثار و پیامدهای تغییر اقلیم و تاکید جامعه بین‌الملل بر توقف و کاهش اقدامات انسانی مؤثر بر آن، مفهوم امنیت انرژی وجهه نوینی یافته است‌. فاصله‌گرفتن از سوخت‌های فسیلی و یافتن راهی ارزان‌تر و منطقی‌تر برای تولید انرژی به دغدغه اصلی بسیاری کشورها تبدیل شده است. زیرا شرایط حاکم، مجالی برای ادامه دادن به وضعیت پیشین باقی نمی‌گذارد.
مهم‌ترین برنامه برای همه جهان در بحث انرژی، کاهش وابستگی دولت‌هایشان به سوخت‌های فسیلی و یافتن راه های جایگزین به منظور تضمین امنیت انرژی است. توجه به سایر روش‌های تولید انرژی و مزایا و معایب آن برای محیط زیست و ملاحظات اقتصادی، نخستین راهکار کشورهای توسعه‌یافته در این راستا بود. ناتوانی تجدیدپذیرها در تامین انرژی مورد تقاضای حال و آینده و افزایش قیمت گاز طبیعی انرژی هسته‌ای را در مرکز توجه قرارداد. برخی متخصصین معتقدند انرژی هسته‌ای با جلوگیری از انتشار گازهای گلخانه‌ای و گرمایش زمین می‌تواند در تأمین برق هسته‌ای و ارتقای امنیت انرژی کشورها حائز اهمیت باشد. این مسئله برای کشورهای بدون نفت مهم‌تر نیز هست.
از سوی دیگر هراس از انحراف به سمت مصارف غیر صلح‌آمیز و جنگ هسته‌ای و تروریسم هسته‌ای نیز دغدغه بسیاری از پژوهشگران حوزه امنیت است. به عبارتی می‌توان گفت جهان پیش رو با دو به بحران اقلیمی و خطر نابودی در جنگ هسته‌ای مواجه است.
مدافعان گسترش انرژی هسته‌ای معتقدند خطر بحران اقلیمی از هر مخاطرهٔ دیگری قطعی‌تر است و انرژی هسته‌ای با هدف کربن‌زدایی از چرخه تولید انرژی باید حمایت شود. آنها همچنین اعتقاد دارند امکان انحراف کشورها به سمت مصارف نظامی با نظارت فوری بر تاسیسات غنی‌سازی و نیروگاه‌های بازفرآوری قابل مدیریت است. (فرگوسن، ۲۰۰۷)
اما مخالفان، ‌نظارت را تضمین قطعی برای جلوگیری از ساخت تسلیحات هسته‌ای نمی‌دانند. آنها معتقدند رشد چشمگیر رآکتورهای هسته‌ای به‌ویژه در مناطق بی‌ثبات و دارای مناقشه خطر تروریسم هسته‌ای را افزایش می‌دهد.
از سوی دیگر، نگاه تبعیض‌آمیز به توانمندی هسته‌ای کشورها مسئله نظارت را از بعد فنی خارج کرده است. نظارت فارغ از موارد درج شده در معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای و اعطای حق به کشورها در زمینه پژوهش و توسعه انرژی هسته‌ای دارای رویکرد سیاسی است.
امنیت انرژی ناشی از دسترسی یک کشور به فناوری هسته‌ای، سایر مؤلفه‌ها در قدرت و امنیت آن را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. آنچه مبرهن است در آینده باتوجه‌به بحران اقلیمی، جایگاه امنیت انرژی بیش‌ازپیش مهم است. قدرت منطقه‌ای و قدرت چانه‌زنی هر کشوری در سایه این مؤلفه معنا خواهد یافت.

*پژوهشگر حوزه تغییر اقلیم
منبع: پیام ما
مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربحث ترین عناوین