کد خبر: ۳۶۱۴۰
تاریخ انتشار: ۰۴ شهريور ۱۳۹۷ - ۱۰:۵۴
گفت‌و‌گو با جلال‌الدین مشمولی درباره نمایشگاه «آب» که این روزها در گالری لاله برپاست:
هدف از برگزاری نمایشگاه پروژه آب از همان روز اول به‌صورت یک اعلان تعریف شده بود یعنی اینکه ما می‌خواستیم جمعی از هنرمندان را کنار هم دعوت کنیم تا پیامدهای زیست محیطی پیرامون آب را به جامعه عنوان کنند.
زیست بوم: در مقطعی که مشکلات زیست محیطی و ازجمله کمبود آب در کشور به یک بحران تبدیل شده و به نگرانی بسیاری از شهروندان ایرانی انجامیده است، تعدادی از هنرمندان مسأله آب را دستمایه قرار داده و آثار خود را در نمایشگاهی با همین عنوان، در معرض دید عموم قرار داده‌اند.

نمایشگاه «آب» با نمایشگاه گردانی جلال‌الدین مشمولی از 26 مرداد ماه در گالری برپا شده است و در این نمایشگاه هنرمندان مختلف به موضوع آب پرداخته‌اند. در این نمایشگاه آثاری در قالب ویدئو، عکس، چیدمان و چاپ به نمایش درآمده است و محوریت همه این آثار بحران زیست‌محیطی در رابطه با آب است. به همین منظور با آقای مشمولی به گفت‌و‌گو پرداخته‌ایم تا مباحثی همچون رابطه هنر و محیط زیست و شرایط هنر کشور را در این زمینه جویا شویم. واکنش هنرمندانه به بحران آب و محیط زیست

آب این روزها برای بیشتر مردم تبدیل به یک دلمشغولی و دغدغه مهم شده است و برخلاف قبل، دیگر با زندگی روزمره آنها ارتباط مستقیم دارد، شما با چه رویکردی نمایشگاه «آب» را برگزار کردید؟

همانطور که اشاره شد فعالیت‌های زیست محیطی‌ام در حوزه تجسمی یا حتی با گروه‌های مختلف محیط زیست بیش از یک دهه است و در طی این سال‌ها موضوعاتی را که مرتبط با مسائل مهم زیست محیطی است را در پروژه‌های هنر در روستا تعریف می‌کردم و در طول سال در دبیرخانه این پروژه از هنرمندان دعوت به عمل می‌آمد. موضوعاتی نظیر درختان جنگل نسوم، ماهیان اورنج رودخانه‌های مازندران، بزرگراه تهران –شمال، مهاجرت و کشاورزی، قناعت در مصرف را در دوره‌های مختلف انتخاب کرده و هر هنرمندی با توجه به مباحث تعریف شده اثر خود را تولید می‌کرد. آب هم موضوعی بود که در طی این سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین چالش‌های مسائل محیط زیست ایران تبدیل شده و همه ما می‌دانیم که این بحران از حد استاندارد‌های جهانی خارج شده است که در برخی موارد به یکی از مسائل مهم جهانی نیز در حوزه زیست و انسان تبدیل گشته است. به همین منظور و بنا به درخواست گالری لاله این برنامه به خاطر اهمیتش به اجرا درآمد. 

هنر چگونه می‌تواند در مباحث زیست‌محیطی تأثیرگذار باشد؟
به‌نظر من هنر به تنهایی نمی‌تواند تأثیر چندانی در بهبود مسائل زیست محیطی داشته باشد چرا که هر مقوله‌ای به تنهایی نمی‌تواند کارکرد اجتماعی یا فرهنگی داشته باشد و باید پذیرفت که در جهان امروز همه چیز به هم وابسته‌اند یا می‌توان دقیق‌تر گفت که برای به‌دست آوردن یک نتیجه مطلوب می‌بایست زیر ساخت‌های آن را فراهم کرد. اگر بخواهیم تأثیری برای موضوعات زیست محیطی بواسطه هنر در نظر بگیریم باید شرایط لازم آن را فراهم کنیم که این شرایط در کشورهای جهان سوم و همچنین ایران کمتر وجود دارد. شرایطی نظیر نبود قوانین حمایتی برای فعالان محیط زیست در تمامی عرصه‌ها، نبود امکانات مالی، عدم قوانین سخت گیرانه برای متخلفین این حوزه و از همه مهم‌تر عدم تداوم در آموزش‌های لازم به جامعه و تلاش اندک رسانه‌های جمعی بویژه رسانه ملی جهت اطلاع‌رسانی صحیح در حوزه مراقبت و مصرف منابع زیست محیطی و... باعث می‌شود که با نگرانی به آینده مسائل محیط زیست کشور نگاه کرد. به طور مثال هنر بخوبی در هشت سال دفاع مقدس بیشترین تأثیر را در تمامی ابعادش بر جامعه ایجاد کرده است و ما (جامعه هنری) توانستیم سهم زیادی از این تأثیر‌گذاری را از آن خود کنیم.

انتظار چه بازخوردی در رابطه با نمایشگاه «آب» را دارید؟
در رابطه با کارکرد‌های اجتماعی هنر و جامعه بخصوص در حوزه محیط زیست نیاز به زمان بیشتری داریم. به طور یقین فعالیت‌های هنری که با نگاه زیست محیطی در ایران شکل گرفته بسیار نوپا و جوان است و هنوز به شکل گسترده و مستمر در فعالیت هنرمندان تجسمی جای نگرفته است. به جرأت می‌توان گفت که گروه‌های هنری که در این حوزه فعالیت می‌کنند خیلی اندک هستند و به‌صورت پراکنده کار می‌کنند که همین امر خود باعث می‌شود که کمتر در بطن جامعه قرار بگیریم. تعریف رشته‌های تخصصی هنر محیطی در دانشگاه‌های هنر بهترین اتفاقی است که می‌توان دانشجویان زیادی را در این رشته علاقه‌مند و فارغ‌التحصیل کرد. مهم‌ترین کارکرد‌های فرهنگی و همچنین اجتماعی که می‌تواند بیشترین تأثیر را در جامعه ایجاد کند حضور همین دانشگاه‌ها و رشته‌های تخصصی است که به نظر نگارنده در این حوزه بسیار فقیر هستیم و متأسفانه هنرهای محیطی ما نهایتاً تجربه‌های تکراری است که به وفور دیده می‌شود و اگر بتوانیم با علوم دیگر نظیر کشاورزی، صنعت، بهداشت محیط و... ادغامش کنیم این تأثیرگذاری قابل درک و ارزش‌گذاری است. می‌توان وظیفه سنگین تری برای جامعه هنری که در حوزه زیست محیطی فعال هستند قائل شد.

واکنش مخاطب عام به این نمایشگاه با موضوع «آب» چگونه بوده است؟
هدف از برگزاری نمایشگاه پروژه آب از همان روز اول به‌صورت یک اعلان تعریف شده بود یعنی اینکه ما می‌خواستیم جمعی از هنرمندان را کنار هم دعوت کنیم تا پیامدهای زیست محیطی پیرامون آب را به جامعه عنوان کنند. خوشبختانه موقعیت مکانی نمایشگاه (گالری لاله در پارک لاله قرار دارد) به شکلی بود که هم هنرمند و هم جامعه عادی به آن دسترسی آسان داشتند و این باعث شد که یک توازن بین مخاطبین ایجاد شود و برای برگزار‌کنندگان نمایشگاه بسیار لذت بخش بود. یکی از مهم‌ترین خواسته‌های عنوان شده در این نمایشگاه تداوم برگزاری آن بود و شاید بهترین دستاورد ما از نمایشگاه بوده باشد که ما را به ادامه راه مجاب کند. به یمن رسانه‌های مجازی آگاهی جامعه نسبت به خیلی از مسائل محیط زیست جدی‌تر شده است و همچنین مطالبات آنها نیز دقیق‌تر شده است و این مسأله برای هنرمند هم تعریف می‌شود. یعنی هنرمند نیز در ارائه و تولید اثر خود با آگاهی و شناخت وارد عمل شود. نمایشگاه‌هایی نظیر پروژه آب صددرصد مخاطب محور است و انگاری این مخاطب است که اثر را کامل می‌کند چرا که هنرمند دائماً در حال تلنگر زدن است.
واکنش هنرمندانه به بحران آب و محیط زیست
کمی هم درباره انتخاب هنرمندان صحبت کنید، گردآمدن این هنرمندان با یک موضوع زیست‌محیطی چگونه بوده است؟
همانطور که اشاره شد با توجه به فعالیت‌های گذشته با اکثر هنرمندانی که در این حوزه فعالیت می‌کنند آشنا هستم و خوب می‌دانم که چه تعداد هنرمند و گروه‌های هنری در حوزه‌های زیست محیطی فعالیت می‌کنند. با توجه به زمان اندکی که در اختیار داشتم سعی کردم از هنرمندانی کمک بگیرم که سابقه خوبی دراین حوزه دارند یا در گذشته آثاری مرتبط با پروژه آب داشته‌اند. همچنین طبق عادت سعی می‌کنم در هر نمایشگاهی از تعداد معقولی هنرمند جهت برگزاری یک نمایشگاه دعوت به عمل بیاورم چرا که این موضوع باعث می‌شود تمرکز بیشتری در محل برگزاری نمایشگاه ایجاد شود و مخاطب می‌تواند با دقت آثار را ببیند.

ایران آنلاین
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربحث ترین عناوین